Wat is ozonwater? Hoe het werkt, wat het kan en wat niet

Ozonwater is water, meestal kraanwater, met een kleine hoeveelheid opgeloste ozon (O₃). Het wordt ter plekke gemaakt, reageert met vuil- en geurmoleculen en valt daarna terug tot water en zuurstof.

Wie de schoonmaak regelt van een restaurant, hotel, kantoorpand of zorglocatie, heeft daar vaak vragen over. Hoe komt de ozon in het water? Waarom kunt u ozonwater niet bewaren? En welke taken kunt u er wel en niet mee doen?

In dit artikel leest u hoe ozonwater werkt, hoe het wordt gemaakt en hoe lang het actief blijft. U leest ook waar de grenzen liggen: voor ingebakken vet, kalk en periodiek onderhoud heeft u nog steeds andere middelen nodig. Daarna volgen een vergelijking met de ozongenerator en osmosewater, voorbeelden uit horeca, facilitair beheer en zorg, en vijf stappen om te beginnen.

Wat is ozonwater precies?

Ozonwater is water waarin ozon is opgelost. Ozon is een vorm van zuurstof. Gewone zuurstof, zoals in de lucht, bestaat uit moleculen van twee zuurstofatomen: O₂. Een ozonmolecuul heeft er drie: O₃.

Door dat extra atoom is ozon minder stabiel dan gewone zuurstof. Het reageert daardoor makkelijker met andere stoffen en valt daarbij zelf terug tot O₂.

In ozonwater zit maar weinig ozon. Volgens Enozo is de concentratie in EnozoPRO ongeveer 1 ppm (parts per million), oftewel 0,0001%. Dat is één deel ozon op een miljoen delen water.

Ozon is een sterk oxidatiemiddel. Oxideren betekent dat een stof elektronen wegneemt bij een andere stof, waardoor die andere stof verandert. Chemici drukken die kracht uit in de standaard reductiepotentiaal, in volt. Hoe hoger het getal, hoe sterker het oxidatiemiddel. Volgens de referentietabellen van LibreTexts (geraadpleegd op 3 november 2026) gelden deze waarden:

• ozon (O₃): 2,07 V
• waterstofperoxide (H₂O₂): 1,763 V
• zuurstof (O₂): 1,229 V

Van deze drie is ozon dus het sterkste oxidatiemiddel. Het getal beschrijft de neiging om te oxideren. Hoe snel een bepaalde vlek loskomt, volgt er niet uit: dat hangt ook af van het soort vuil, de contacttijd en het werk met de doek.

Hoe wordt ozonwater gemaakt?

Ozonwater wordt op twee manieren gemaakt. Ofwel maakt een apparaat ozongas uit lucht en lost dat gas op in water, ofwel ontstaat de ozon direct in het water door elektrolyse.

Ozon uit lucht. Veel apparaten maken eerst ozongas uit de omgevingslucht, met een elektrische ontlading. Dat gas lossen ze daarna op in water. Het proces bestaat dus uit twee stappen: gas maken en gas in water brengen.

Elektrolyse met een diamantelektrode. Bij de tweede route ontstaat de ozon in het water zelf. Een elektrische stroom loopt door een elektrode in het water. Aan het oppervlak van die elektrode wordt een deel van de watermoleculen omgezet in ozon. Een materiaal dat zich daarvoor leent, is diamant waarin een kleine hoeveelheid boor is verwerkt: boorgedoteerd diamant, afgekort BDD. Onderzoekers van de University of Warwick beschrijven BDD als stabiel, met een breed potentiaalvenster voor deze toepassing (Wood et al., Journal of The Electrochemical Society, 2022).

Kalk als aandachtspunt. Volgens onderzoek van het Duitse instituut DECHEMA kunnen diamantelektroden kalkaanslag opbouwen in water met veel calcium en magnesium. In Nederlandse regio's met hard kraanwater verdienen ontkalken en onderhoud daarom aandacht. Vraag bij elk apparaat na welk onderhoud de fabrikant adviseert.

Zo werkt EnozoPRO. EnozoPRO volgt de tweede route. Het is een sprayfles van 400 ml met een gepatenteerde diamantelektrode, de ADEPT-diamantcel. Elke keer dat u de trekker overhaalt, maakt de cel vers ozonwater uit het kraanwater in de fles. Er wordt niets gemengd, gedoseerd, opgeslagen of gestabiliseerd. U vult de fles gewoon aan de kraan, en volgens opgave van Enozo gaat één fles 5.000 vullingen mee. Meer over de diamantcel leest u op de pagina over de technologie achter EnozoPRO.

Maken op het moment van gebruik heeft een praktische reden: opgeloste ozon breekt snel af. Wie ozonwater vooraf maakt en bewaart, gebruikt later vooral water. Een fles die bij elke spraybeweging vers ozonwater maakt, brengt de ozon pas op het oppervlak op het moment dat die nodig is. Bovendien hoeft niemand iets af te meten of te mengen.

Hoe lang blijft ozonwater actief?

Ozonwater blijft minuten actief, geen uren. Opgeloste ozon valt vanzelf terug tot zuurstof, en in kraanwater gaat dat snel.

Hoe snel precies hangt af van het water: de temperatuur, de pH, de alkaliteit en de opgeloste stoffen spelen allemaal mee (Gardoni et al., Ozone: Science & Engineering, 2012). Warmer water en een hogere pH versnellen de afbraak, en stoffen die in het water zijn opgelost verbruiken ozon. Kraanwater bevat meer opgeloste stoffen dan gedestilleerd water. In kraanwater verdwijnt ozon dus sneller.

Een afstudeeronderzoek van Silas Modesto de Melo aan de Universidade Federal de Viçosa (Brazilië, 2024) laat zien hoe groot dat verschil kan zijn. Bij 5 tot 25 °C was de halfwaardetijd van opgeloste ozon in kraanwater ongeveer 1,7 tot 3,0 minuten, in gedestilleerd water 56 tot 169 minuten (UFV, 2024). De halfwaardetijd is de tijd waarin de helft van de ozon is afgebroken. Het ging om één testopstelling, dus lees de getallen als illustratie en niet als vaste regel.

Voor EnozoPRO noemt Enozo een actieve halfwaardetijd van ongeveer 5 minuten. Na gebruik valt de ozon terug tot zuurstof (O₂); wat overblijft is water en zuurstof.

Voor de dagelijkse schoonmaak volgt daaruit een eenvoudige werkwijze:

• Gebruik ozonwater vers per taak. Een emmer ozonwater klaarzetten voor de hele dienst heeft weinig zin. Een rekenvoorbeeld: bij een halfwaardetijd van 5 minuten is na een kwartier nog ongeveer een achtste van de ozon over.
• Bewaar het niet. Ozonwater in een fles of jerrycan bewaren levert na korte tijd vooral water op.
• Spray vlak voor het afnemen. Een fles die bij elke haal vers ozonwater maakt, levert de ozon op het moment dat u het oppervlak schoonmaakt.

Hoe reinigt ozonwater?

Ozonwater reinigt via twee mechanismen die samenwerken. Volgens Enozo reageert de ozon met vuil- en geurmoleculen op het oppervlak, en een microvezeldoek neemt het vuil mechanisch op.

Als oxidatiemiddel kan ozon reageren met moleculen in het vuil of in een geurbron op het oppervlak. Die moleculen veranderen daardoor van structuur. De ozon zelf valt daarbij terug tot zuurstof, zodat er geen chemisch residu achterblijft.

Ozonwater bevat geen zeep. Het weekt vuil dus niet los zoals een allesreiniger met zeep. Die rol neemt de microvezeldoek over: de fijne vezels nemen het vuil op en houden het vast. Zonder doek blijft het vuil liggen. Bij zichtbaar vuil hoort het afnemen met een doek er dus altijd bij.

Vul de fles met kraanwater, haal de trekker over, spray en neem af met een schone microvezeldoek.

Wat "geen residu" betekent. Veel gangbare schoonmaakmiddelen bevatten zeep, geurstoffen of kleurstoffen. Wat daarvan op het oppervlak achterblijft, kan strepen geven of een plakkerige film vormen. Zo'n film houdt nieuw vuil vast, waardoor tafels, glas en deurklinken sneller weer vies zijn.

Ozonwater heeft geen toegevoegde geurstoffen of kleurstoffen en laat geen residu achter dat vuil aantrekt. Op het oppervlak komt water met een beetje ozon, en die ozon valt terug tot zuurstof. Er blijft dus geen zeepfilm achter die strepen of een plakkerige laag geeft.

Het water zelf blijft wel gewoon kraanwater, met de mineralen die daarin zitten. Droog glas en spiegels daarom na met een droge microvezeldoek, zodat er geen waterfilm opdroogt.

Wat kan ozonwater wel?

Ozonwater is geschikt voor de dagelijkse schoonmaak van harde, niet-poreuze oppervlakken. Denk aan tafels, deurklinken, keukenwerkbladen, badkamers en sanitaire ruimtes, fitnessapparatuur, spiegels en ramen.

Harde, niet-poreuze oppervlakken nemen geen vocht op. Het ozonwater blijft dus aan de oppervlakte, waar de microvezeldoek het samen met het vuil weer opneemt. De tabel hieronder geeft per oppervlak of taak aan waar ozonwater past.

Omdat één fles alle taken met "Ja" in de tabel dekt, heeft een schoonmaker minder verschillende flacons op de kar nodig. Volgens Enozo vervangt EnozoPRO bij de dagelijkse schoonmaak een groot deel van de gebruikelijke middelen. Er gaat alleen kraanwater in de fles. U koopt dus geen navullingen met concentraat in en houdt minder verpakkingsafval over. Meer over de fles zelf leest u op de productpagina van EnozoPRO.

Wat kan ozonwater niet?

Ozonwater vervangt niet elk schoonmaakmiddel. Voor zwaar of ingebakken vet, kalkaanslag, poreuze of onbehandelde materialen en periodiek dieptereinigen heeft u nog steeds andere middelen of methoden nodig.

• Zwaar of ingebakken vet. Denk aan afzuigkappen, ovens en frituurzones. Ozonwater bevat geen zeep of oplosmiddel dat dikke vetlagen losweekt. Gebruik daar een zware ontvetter.
• Kalkaanslag. Kalk is een mineraal dat oplost in zuur. Oxidatie helpt daar niet bij. Voor kalk op kranen, tegels en douchewanden blijft een kalkverwijderaar nodig.
• Poreuze of onbehandelde oppervlakken. Materialen zoals onbehandeld hout nemen vocht op. Test ozonwater daarom eerst op een onopvallende plek.
• Periodiek dieptereinigen. Vloeren strippen en opnieuw in de was zetten, voegen grondig reinigen of grote ontkalkingsrondes vragen eigen middelen en machines.
• Voorgeschreven middelen. Schrijft de wet, een protocol of uw werkinstructie voor een taak een specifiek middel voor, dan blijft dat middel nodig.

Niet iedereen in de sector is overtuigd van ozon. In een artikel op Facto uit 2024 is de VSR, een Nederlandse vereniging uit de schoonmaakbranche, sceptisch. Ozon "is geen reinigingsmiddel", stelt de vereniging daar (Facto, 2024).

De kritiek klopt voor een deel. Ozonwater bevat geen zeep en weekt vet niet los zoals een allesreiniger. Het werkt samen met mechanische actie: de ozon reageert met vuil- en geurmoleculen, en de microvezeldoek neemt het vuil op. Voor taken die om een ontvetter of kalkverwijderaar vragen, is ozonwater geen vervanging. Het hoort bij de dagelijkse ronde, naast de middelen voor periodiek werk.

Een eenvoudig schema helpt om dagelijks en periodiek werk uit elkaar te houden:

Ozonwater, ozongenerator of osmosewater?

Ozonwater, een ozongenerator en osmosewater zijn drie verschillende technieken met elk een eigen doel. Ozonwater is bedoeld voor oppervlakken, een ozongenerator werkt via de lucht in een ruimte en osmosewater is bedoeld voor glas dat zonder vlekken moet opdrogen.

Ozonwater en een ozongenerator hebben het woord ozon gemeen, maar ze werken op een andere manier. Een ozongenerator brengt ozongas in de lucht van een ruimte. Ozonwater is ozon opgelost in water, dat u met een doek op een oppervlak gebruikt. Wie naar een ozongenerator zoekt, zoekt dus naar een andere techniek dan ozonwater.

Ozonwater en osmosewater worden vaker met elkaar vergeleken, vooral bij glas. Bij omgekeerde osmose wordt water door een membraan geperst dat zouten en mineralen tegenhoudt. Daardoor droogt een waterfilm op glas zonder vlekken op. Glazenwassers gebruiken het met telescoopstelen tot ongeveer 15 meter (Facto, 2024). Het membraan houdt calcium, magnesium, ijzer, natrium en kalium tegen (Facto, 2025).

Bij osmosewater gaat het om wat eruit is gehaald: de zouten en mineralen. Bij ozonwater gaat het om wat er tijdelijk aan is toegevoegd: een kleine hoeveelheid ozon die met vuil- en geurmoleculen reageert. De mineralen uit het kraanwater blijven daarin gewoon aanwezig. Daarom mag osmosewater op glas opdrogen, terwijl u na ozonwater nadroogt met een doek. Voor glas op hoogte ligt osmosewater voor de hand. Voor spiegels en ramen binnen handbereik past ozonwater in de dagelijkse ronde.

U komt ook producten tegen die als gestabiliseerd ozonwater worden verkocht, met een lange houdbaarheid. Dat is een ander concept dan ozonwater dat op het moment van gebruik wordt gemaakt. Gezien de korte halfwaardetijd van opgeloste ozon in kraanwater is het verstandig om bij zo'n product te vragen wat er na opslag nog in de fles zit en hoe dat is gemeten.

Waar wordt ozonwater gebruikt?

Ozon is geen onbekende stof in Nederland: drinkwaterbedrijven gebruiken het in hun zuivering. Ozonwater voor de dagelijkse schoonmaak van oppervlakken is een andere toepassing van dezelfde stof.

Een Nederlands voorbeeld komt van het Amsterdamse waterbedrijf Waternet. Een van de zuiveringsstappen heet daar letterlijk "Schoonmaken met ozon". Volgens Waternet breekt de ozon in die stap kleine restjes van bijvoorbeeld medicijnen af, en gaat het water er beter door smaken.

In gebouwen ziet de dagelijkse schoonmaak er per sector anders uit. Overal geldt hetzelfde uitgangspunt: ozonwater voor de dagelijkse ronde op harde oppervlakken, en specifieke middelen voor periodiek en voorgeschreven werk.

Horeca en hotels

In horeca en hotels draait de dagelijkse schoonmaak om tafels, de bar, deurklinken, spiegels en sanitair. In hotelkamers komen daar bureaus, nachtkastjes en badkamers bij, en in een hotelgym de fitnessapparatuur. Voor die taken kan ozonwater met een microvezeldoek een groot deel van de gangbare sprays vervangen.

Andere middelen blijven nodig voor de zware klussen. Denk aan de ontvetter voor afzuigkappen, ovens en frituurzones, de kalkverwijderaar voor kranen en douches, en middelen die voor een bepaalde taak zijn voorgeschreven. Meer over de toepassing leest u op de pagina over ozonwater in horeca en hotels.

Schoonmaakbedrijven en facilitair beheer

In kantoren en andere gebouwen bestaat de dagelijkse ronde uit bureaus, tafels, deurklinken, pantry's, toiletruimtes, spiegels en glazen deuren. Met één fles en een microvezeldoek kan een schoonmaker die taken afwerken, in plaats van met verschillende flacons. Medewerkers hoeven niets te mengen of te doseren, en er komt minder verpakkingsafval vrij.

Periodiek vloeronderhoud, glas op hoogte en het ontkalken van sanitair blijven aparte taken met eigen middelen en methoden. Voor een schoonmaakbedrijf is dat ook een planningsvraag: welke taken horen bij de dagelijkse ronde, en welke bij het periodieke onderhoud? Meer hierover staat op de pagina over schoonmaken in facilitair beheer.

Zorg

In de zorg is ozonwater alleen bedoeld voor de dagelijkse schoonmaak van niet-kritische oppervlakken. Denk aan tafels, deurklinken, werkbladen, spiegels en ramen in kantoren, gangen, recepties en gemeenschappelijke ruimtes.

Ozonwater vervangt geen protocollen die voor een taak een specifiek middel voorschrijven. Betrek daarom de deskundige infectiepreventie van uw organisatie voordat u de schoonmaakroutine aanpast. Samen bepaalt u welke dagelijkse taken in aanmerking komen. Ook in de zorg blijven kalkverwijderaars en ontvetters nodig voor periodiek werk. Lees meer over ozonwater in de zorg.

Zo begint u met ozonwater

Begin met een kleine, meetbare stap: kies een paar dagelijkse taken, test die op één locatie en vergelijk daarna verbruik en kosten.

1. Breng uw bestaande middelen en taken in kaart. Noteer welke producten u gebruikt, voor welke taken en hoeveel u per maand inkoopt.
2. Kies de dagelijkse taken die passen. Begin met harde, niet-poreuze oppervlakken uit de tabellen hierboven. Houd periodiek werk en voorgeschreven middelen erbuiten.
3. Test een paar weken op één locatie. Kies bijvoorbeeld één verdieping, één restaurant of één afdeling. Twijfelt u over een materiaal, test dan eerst op een onopvallende plek.
4. Instrueer de medewerkers. Vul de fles aan de kraan, spray op de doek en neem af met een microvezeldoek. Leg ook uit waarom ozonwater niet in een emmer wordt klaargezet en waarom het niet naar parfum ruikt.
5. Vergelijk verbruik en kosten. Zet het verbruik in de testperiode naast de cijfers uit stap 1. Met de kostencalculator van Enozo maakt u een eerste berekening.

Enozo kan EnozoPRO op uw eigen oppervlakken demonstreren, zodat u ziet hoe het werkt voordat u aan stap 3 begint. U kunt daarvoor een demo aanvragen.

Veelgestelde vragen

Is ozonwater hetzelfde als ozon?

Nee. Ozon (O₃) is een gas, en ozonwater is water waarin een kleine hoeveelheid van dat gas is opgelost. Bij EnozoPRO is dat ongeveer 1 ppm. Ozonwater gebruikt u met een doek op een oppervlak. Een ozongenerator brengt ozongas in de lucht van een ruimte; dat is een andere techniek.

Hoe ruikt ozonwater?

Enozo omschrijft de geur als fris, "zoals de lucht na een onweersbui". Ozonwater bevat geen toegevoegde geurstoffen of kleurstoffen. Er blijft dus geen parfumgeur achter op het oppervlak.

Kunt u ozonwater bewaren?

Nee, dat heeft weinig zin. Opgeloste ozon heeft in kraanwater een halfwaardetijd van minuten, niet uren. Bewaard ozonwater is na korte tijd vooral gewoon water. Daarom wordt ozonwater het best gemaakt op het moment van gebruik.

Kunt u ozonwater zelf maken?

Ja, maar alleen met een apparaat dat ozon maakt en in water brengt. Dat kan via ozongas uit lucht dat in water wordt opgelost, of via elektrolyse direct in het water. EnozoPRO gebruikt elektrolyse: u vult de fles met kraanwater en de diamantelektrode maakt bij elke haal vers ozonwater.

Vervangt ozonwater al uw schoonmaakmiddelen?

Nee. Voor de dagelijkse schoonmaak vervangt ozonwater volgens Enozo een groot deel van de gebruikelijke middelen. Periodieke taken vragen nog steeds specifieke middelen, zoals kalkverwijderaars, zware ontvetters en middelen die wettelijk zijn voorgeschreven. Meer antwoorden vindt u in de veelgestelde vragen over EnozoPRO.

Samengevat

• Ozonwater is water, meestal kraanwater, met een kleine hoeveelheid opgeloste ozon. Die ozon reageert met vuil- en geurmoleculen en valt daarna terug tot zuurstof.
• Opgeloste ozon blijft minuten actief, geen uren. Daarom maakt u ozonwater vers op het moment van gebruik en bewaart u het niet.
• Samen met een microvezeldoek past ozonwater in de dagelijkse schoonmaak van harde, niet-poreuze oppervlakken, zonder residu dat vuil aantrekt.
• Kalk, ingebakken vet, poreuze materialen en taken met een voorgeschreven middel vragen nog steeds hun eigen aanpak.

Over dit artikel: auteur Tom de Koster, hoofd Research & Development bij Enozo. Gebaseerd op de productinformatie van Enozo en de bronnen die in de tekst zijn gelinkt. Meer over het team achter Enozo. Laatst gecontroleerd op 3 november 2026.

Geschreven door Tom de Koster, Hoofd Research & Development bij Enozo.